ساخت آهن ربا:
آهنربا معمولا به سه روش مالش، القا و الکتریکی ساخته می شود.
1) مالش:
اگر میله فولادی را مطابق شکل به وسیله یک آهنربا مالش دهیم میله خاصیت مغناطیسی پیدا کرده و آهنربا می شود. در این روش قطبی که در انتهای مسیر، مالش به وجود می آید مخالف قطب مالش دهنده است.
2) القای مغناطیسی:
اگر یک سر آهنربای میله ای را به چند میخ آهنی کوچک نزدیک کنیم مشاهده می شود که میخ ها جذب آهن ربا شده و هر یک میخ می تواند میخ دیگری را جذب می کند. در واقع میخ اولی توسط آهن ربا به یک آهنربا تبدیل شده که توانسته است میخ دومی را جذب کند. به همین ترتیب میخ های بعدی نیز آهنربا شده اند. به این ترتیب یک زنجیر مغناطیسی ساخته شده است.
اگر آهنربای قویتری داشته باشیم می توانیم زنجیر بلندتری بسازیم.
ایجاد خاصیت مغناطیسی در یک آهن توسط یک آهن ربا بدون تماس با آن، را القای مغناطیسی می نامند.
آهن ربا ابتدا سنجاق یا یک ماده ی مغناطیسی را طوری به آهن ربا تبدیل می کند که قطب های ناهمنام آهنربا و سنجاق در مجاورت یکدیگر واقع شوند، در این حالت نیروی جاذبه مغناطیسی بین قطب های ناهمنام، باعث جذب سنجاق توسط آهنربا می شود.
3) روش الکتریکی:
برای آن که یک آهنربای الکتریکی بسازیم، کافی است یک قطعه آهن را در داخل یک سیملوله که از چندین دور تشکیل شده قرار داده و جریان مستقیمی به مدت چند ثانیه از آن بگذرانیم، قطب آهنربایی که ایجاد می شود به جهت جریان از سیملوله بستگی دارد. اگر سیم پیچ را طوری دست خود بگیریم که چهار انگشت پیچیده شده در جهت جریان قرار گیرد، انگشت شست، قطب N را نشان می دهد.
توانایی آهنرباهای الکتریکی به سه عامل بستگی دارد:
1) شمار دورهای سیملوله هر چه عده دورهای سیملوله بیشتر باشد، آهنربای الکتریکی قویتر خواهد بود.
2) جریانی که از سیملوله می گذرد هر چه شدت جریان عبوری از سیملوله بیش تر باشد, آهن ربا الکتریکی قویتر خواهد بود.
3) شکل هسته سیملوله
نکته: مهم ترین عواملی که خاصیت آهنربایی را ضعیف می کنند، گرما و ضربه هستند برای جلوگیری از ضعیف شدن آهنربا، باید:
1- از وارد شدن ضربه به آن جلوگیری شود.
2- از قرار دادن آن در محل گرم خودداری کنیم.
3- آهنربا را به صورت دوتایی به نحوی که قطب N هر یک در مجاورت قطب S دیگری قرار داشته باشد، نگهداری کنیم یا آن ها را به یک جسم آهنی بچسبانیم.
دو قطعه آهن نرم که در دو قطب آهنربا قرار می گیرند، بنا به خاصیت القا آهنربا می شوند.
ساخت آهنربا به سه روش امکان پذیر است که در این مقاله به آن ها می پردازیم.
در این روش به یک آهنربای دائمی و یک میله فولادی نیاز است.
اگر یک آهنربا را به صورت یک طرفه روی یک میله فولادی مالش دهیم، با این کار مولکول های مغناطیسی میله منظم و یک طرفه شده و خاصیت آهنربایی پیدا می کند.
انتهای میله فولادی، قطب مخالف آهنربا را پیدا خواهد کرد.
برای ساخت آهنربا به این روش، ابتدا بایستی یک سیم پیچ استوانه ای درست کنیم.
با پیچیدن چندین دور سیم مسی به دور جسمی مغناطیسی مثل میخ آهنی می توان سیم پیچ ساخت.
حال اگر سیم پیچ را به یک منبع جریان الکتریکی مثل باتری وصل کنیم، میخ آهنی آهنربا می شود و قطب های آن به جهت جریان بستگی دارد.
اگر شدت جریان الکتریکی یا تعداد دور سیم پیچ را افزایش دهیم، قدرت آهنربای ما نیزافزایش می یابد.
زمانی که برای جذب یک میخ آهنی، آهنربایی به آن نزدیک کنیم، بدون تماس میخ با آهنربا ، جذب آن می شود. علت این امر آهنربا شدن میخ به روش القا است.
با ورود میخ به میدان مغناطیسی آهنربا، دو قطب مغناطیسی پیدا می کند. سمتی از میخ که به آهنربا نزدیک تر است، قطب مخالف و سمتی که دور است قطب موافق آهنربا می شود.
با استفاده از همین اصل می توان هر شی مغناطیسی دیگر را نیز به آهنربا تبدیل کرد.
مثلا اگر یک آهنربا را وارد ظرفی از سوزن کنیم، تعدادی از سوزن ها به دنبال هم می چسبند، یعنی با روش القا آهنربا شده اند و یک زنجیره مغناطیسی ساخته اند.